Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi Sayfası

26.10.2021
556
Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi Sayfası

Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi, bölümünde Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi sayfası ile karşınızdayız. Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi detayları ile daha da iyi tanıyalım.

Şükrü Saracoğlu Kimdir? Biyografi – Kaç Yaşında – Memleketi Neresi

Şükrü Saracoğlu

Mehmet Şükrü Saracoğlu, 1887 senesinde İzmir’in Ödemiş beldesinde dünyaya geldi. İlk ve orta okulu Ödemiş’te okuduktan sonra İzmir idadisi’ne girdi. İzmir idadisini birincilikle bitirerek, Mekteb-i Mülkiye’ye geçti. 1909 senesinde Mekteb-i Mülkiye’ yi bitirerek İzmir Valiliği Maiyet Memurluğu’na atandı. İzmir Sultanisi’nde matematik-öğretmenliği yapan Saraçoğlu, 1911 senesinde İttihat ve Terakki Ticaret Mekteb-i Müdürlüğü görevine getirildi.

1914 senesinin Ocak ayında bir devlet bursu kazanan Saraçoğlu, Belçika’ya öğrenime gitti. Kısa bir süre sonra I. Dünya Savaşı patlayınca hemen İzmir’e döndü. 1915 Mayıs’ında tekrar Cenevre Siyasi İlimler Akademisi’nde okumak için İsviçre’ye giderek burada dört yıl kaldı ve bu fakülteyi çok iyi bir dereceyle bitirdi. Mondros Mütarekesi’nden sonra Cenevre’de Türk Talebe Cemiyeti’ni kurarak bu cemiyet adına Fransızca bir derginin yayına girmesinı üstlendi. Türk Talebe Cemiyeti’nin başkanı olarak Avrupa kamuoyunda Mondros şartlarının olumsuzluğuna tepki yaratmak için uğraşlar vererek Osmanlı Devleti’nin haklarını savundu.


O günlerde İzmir işgal edilince Türkiye’ye gideceğini öğrendiği bir İtalyan gemisine kaçak binip yurda döndü. Ulusal Kurtuluş Hareketi’ne katıldı.Kuşadası, Nazilli ve Aydın yörelerinde kurulan Kuva-yi Milliye hareketlerinin örgütlenmesinde çalıştı. Osmanlı Meclisi Mebusanı’na İzmir milletvekili olarak seçildiyse de, Saraçoğlu bu vazifeye katılmadı.

Saraçoğlu, 1923’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne İzmir Mebusu olarak girdi.

Fethi Okyar hükümetinde Milli Eğitim Bakanlığı yapan Saraçoğlu, 1926’da Yunanlılarla kurulan Mübadele Komisyonu’na başkanlık etti. Başbakanlığına kadar kurulan bütün hükümetlerde görev aldı. Bu hükümetlerde Maliye, Adliye ve Hariciye vekilliklerinde bulundu. Varlık Vergisinin uygulanmasında öncülük etti. Saraçoğlu’nun 1932 senesinde Paris’te Osmanlı borçlarının ödeme koşullarının saptanması görüşlerini Türkiye adına yürüttü. 1933’de bir antlaşma imzaladı. Saraçoğlu’nun imzaladığı bu anlaşma ile genç Türkiye Cumhuriyeti’nin maliyesi soluk aldı.

Genç Cumhuriyet’in devlet organlarının kurumlaşmasında da emeği geçen Saraçoğlu, bakanlıkları sırasında avukatlık, hakimlik İcra İflas Kanunlarını hazırlamış ve çıkartmış iş esasına dayalı cezaevlerinin oluşmasını ve ilk misal olarak İmralı’nın kuruluşunu sağlamıştır. Barem ve Emeklilik kanunları da Saraçoğlu’nun zamanında oluşturulmuştur.

Fethi Okyar kabinesinde Maarif Vekili, İnönü’nün 3 ve 4. hükümetlerinde Adliye Vekili, ve 12’nci Refik Saydam hükümetinde Hariciye Vekili olan Mehmet Şükrü Saracoğlu, 1942 senesinde Refik Saydam’ın ölümü üzerine İsmet İnönü aracılığıyla 9 Temmuz 1942 günü başkanlığa atanarak hükumeti kurmakla vazifelendirildi. 5 Ağustos 1942’de hükümet programını okurken “Biz Türk’üz, Türkçüyüz ve daima Türkçü kalacağız. Bizim için Türkçülük bir kan meselesi olduğu kadar bir vicdan ve kültür meselesidir. Biz azalan yahut azaltan Türkçü değil, çoğalan ve çoğaltan Türkçüyüz. Ve her vakit bu istikamette çalışacağız.” demişti.

Refik Saydam’ın ölümü sonrasında 1942 senesinde Başbakan olan Saraçoğlu, bu zamanında de Cumhuriyet döneminin bütünsellik taşıyan seçim yasasını iki dereceli olarak hazırladı ve çıkarttı. “Açık oy-gizli sayım” esaslarına göre hazırlanan bu yasaya göre her seçmenin hangi partiye oy verdiği herkes aracılığıyla görülebilecek, fakat oy sayımı gizli yapılacaktı. Bu usule göre yapılan 1946 seçimlerini CHP kazandı. DP kurulduktan hemen sonra yapılan bu “erken seçim”de DP yalnızca 16 ilde seçime girebilmişti.

Nasyonal sosyalist Almanya’nın savaş senelerındaki Ankara elçisi Franz von Papen ve onunla yakın ilişkide olan Türk hükümetinde yetkili ekipteydi. Refik Saydam, Şükrü Saracoğlu ve Numan Menemencioğlu’nun da dahil olduğu bu ekip Almanya’yı desteklemekte, Almanya ile dış ticareti Alman para birimi “Reichsmark” ile yapmakta, TC banknotlarını Almanya’da bastırmakta, Almanya’ya paslanmaz çeliğin hammaddesi olan krom sevkiyatı yapmakta ve Sovyetler Birliği’nin işgal ettiği Kırım ve Kafkasyadaki Türk topraklarında askeri harekat yapmakta olan Alman ordusunu cephede takip etmek için komutanlar yollamaktaydı. İkinci Dünya Savaşı’nın “Milli Şef”likle idare edilen Almanya ve İtalya aracılığıyla kaybedilmesi ve Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den Kars, Ardahan, Artvin ve Sarıkamış’ı istemesinden sonra 1946’da Saraçoğlu istifa ederek Başbakanlığı Recep Peker’e devretti.

1 Kasım 1948 ve 22 Mayıs 1950 senelerı içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı yaptı. 1950 genel seçimlerinde yeterli oy alamayan Saraçoğlu TBMM’ye seçilemeyince siyaseti bıraktı.

Şükrü Saracoğlu, 27 Aralık 1953 tarihinde, İstanbul’da öldü. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı’ndadır.

Şükrü Saracoğlu, bunun bunun yanında 16 yıl boyunca Fenerbahçe Spor Kulübü’nün başkanlığını yapmıştır. 22 Temmuz 1998 senesinde alınan kararla Fenerbahçe Stadı’nın adı Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu olarak değiştirilmiştir.

YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.