Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi Sayfası

26.10.2021
176
Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi Sayfası

Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi, bölümünde Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi sayfası ile karşınızdayız. Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi detayları ile daha da iyi tanıyalım.

Hüseyin Tevfik Paşa Kimdir? Biyografi – Kaç Yaşında – Memleketi Neresi

Hüseyin Tevfik Paşa

Hüseyin Tevfik Paşa, 1832 senesinde Vidin’de dünyaya geldi. Genç yaşta İstanbul’a gelmiş ve Askerî Okul’da okumuştur. Burada, matematik derslerindeki kabiliyetiyle Cambridge Üniversitesi’nden mezun olmuş olan matematik hocası Tahir Paşa’nın dikkatini çekmiş ve Tahir Paşa kendisine özel dersler vermiştir.

Tahsilini bitirdikten sonra Harbiye’ye cebir hocası olarak atanmış, Tahir Paşa ölünce onun matematik dersleri de Hüseyin Tevfik Paşa’ya kalmıştır.Harbiye’deki hocalığı devam ederken, Tophâne Tecrübe ve Muayene Komisyonu’na da getirilmiştir.

Hüseyin Tevfik Paşa, 1868′de Paris’teki Mekteb-î Osmanî’ye müdür muavini olarak gönderilmiş ve bunun yanı sıra balistik ve tüfek imalatı üzerine incelemelerde bulunmakla görevlendirilmiştir. Bunun yanı sıra matematik bilgisini geliştirmek için üniversiteye de devam etmiş ve Paris’te kaldığı iki yıl boyunca bazı makaleler yayımlamış ve bilimsel toplantılara katılmıştır.


Hüseyin Tevfik Paşa, 1872 senesinde Amerika’daki bazı silah fabrikalarına ısmarlanan tüfeklerin imalatını ve şartnâmeye uyulup uyulmadığını kontrol etme göreviyle Amerika’ya gönderilmiştir. 1878 yılına kadar Amerika’da kalmış ve bu süre içinde matematikle uğraşmıştır; Lineer Cebir adlı İngilizce kitabını bu sırada yazmış ve Argand’ın kompleks sayılarla alakalı teorisinde ileri sürdüği çarpımı üç boyutlu uzaya uygulamanın bir yolunu bulmuştur.

Eserinin önsözünde şöyle söylemektedir: “Bu kitapta incelenen lineer cebir, dünyanın Sir William Hamilton’a borçlu olduğu quaterniyonlara çok benzer. Lineer cebir, quaterniyonların bütün potansiyellerine sahiptir ve kuvvetliğü daha azdır. Quaterniyonlar üniversitelerde öğretilmektedir ve kabul görmüş bir bilgidir. Lineer cebirin de aynı kabülü görüp görmeyeceğini, hattâ quaterniyonların yerini alıp almayacağını şimdiden bilmiyorum”.

Kendi sisteminin üstünlüğünü ise şöyle ifade etmiştir:

”Quaterniyonların çarpımı, isim olarak bile düzlem geometride ele alındığında, bizi üç boyutlu uzayda çalışmaya zorlamaktadır; halbuki lineer cebirde yalnızca iki boyut ele alındığı zaman bir üçüncü boyutu düşünme durumunda değiliz.”

Hüseyin Tevfik Paşa’nın bu eseri tercüme değildir ve konuya özgün katkı yapması yönünden çok mühimdir.

Tevfik Paşa’nın başka birden fazla görevleri olmuş, Fransa ve Amerika’da kaldığı sıralarda Fransızca ve İngilizce’yi, bu dillerde kitap yazabilecek kadar iyi öğrenmiştir. Gazi Ahmed Muhtar Paşa ve Yusuf Ziya Paşa ile birlikte Cemiyet-i Tedrisiyye-i İslâmiye’nin ve Dârüşşafaka’nın kurucularındandır. Burada matematik dersleri vermiş, yine bu sıralarda dostlarıyla çıkarttığı Mebâhis-i İlmiyye adlı aylık dergiye makaleler yazmıştır. Bu dergide paylaşımı yaptığı makaleleri içinde “Mahsûsât ve Gayr-ı Mahsûsât” isimli felsefî bir yazısı, bunun bunun yanında türev ve fonksiyonlar üzerine yazıları bulunur.

Hüseyin Tevfik Paşa, daima devlet memuriyeti ile görevli olmasına rağmen, matematik bilimlerle ilgilenmeye zaman ayırabilmiş, zengin bir kütüphane oluşturmuş, etrafındaki Salih Zeki gibi kabiliyetli gençlere, vakit ayırmış, periyodik yayınlarla entellektüel bir ortamın oluşmasına gayret sarf etmiştir.

Hüseyin Tevfik Paşa Eserleri

Zeyl-i usul-i Cebir

Cebr-i Âlâ
Fenn-i Makina
Mebahis-i İlmiye Mecmuasında yazdığı makaleler (Hesab-ı Müsenna = Dual Aritmetique)
Tahir Paşa’nın Usul-i Cebir
Usul-i llm-i Hesap
Astronomi
Mahsusat ve Gayrı Mahsusat (felsefe)
Linear Algebra
YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.